Featured

12/recent

Lista Grundmanna – czy jeszcze coś zostało do odkrycia?

Kto z Was rozczytywał się w młodości w przygodach Pana Samochodzika i z wypiekami na twarzy śledził poczynania dzielnego muzealnika? Kto marzył by - tak jak on - odkrywać wojenne skrytki lub zatopione w Jezioraku hitlerowskie transporty skarbów? 

Zbigniew Nienacki nigdy nie wysłał swojego bohatera na Dolny Śląsk, a wielka szkoda, bo pan Tomasz miałby tutaj niemało do roboty. Fakt, że nie dotarł w ten region nigdy swoim przedziwnym pojazdem nie oznacza bowiem wcale, że nie ma tutaj równie tajemniczych miejsc, jak Niesamowity Dwór w Janówce czy Czarci Ostrów na Śniardwach. Większość zaś tych miejsc wiąże się z historyczną postacią niemieckiego konserwatora zabytków Prowincji Dolnośląskiej - urodzonego w 1892 roku w Jeleniej Górze Günthera Grundmanna.

Jelenia Góra, impreza rekonstrukcyjna Rajd Arado, 2016 / fot. Krzysztof Kobiela

Grundmann studiował historię sztuki w Uniwersytecie Wrocławskim i Monachijskim. W czasie I wojny światowej służył w wojsku, a potem został nauczycielem historii w cieplickiej (obecnie część Jeleniej Góry) Szkole Snycerskiej. W 1932 roku został konserwatorem zabytków Prowincji Dolnośląskiej, którą to funkcję pełnił do końca wojny.

Od 1942 roku Grundmann rozpoczął działania mające na celu uchronienie najcenniejszych zabytków, zarówno tych będących w muzeach państwowych, jak i tych pozostających w rękach prywatnych, przed zniszczeniem, szczególnie w wyniku nalotów alianckich. W tym celu rozpoczął tworzenie składnic w różnych miejscach. Początkowo nie były to wcale jakieś specjalne skrytki, chodziło przede wszystkich o wywiezienie zabytków z dużych miast i terenów najbardziej zagrożonych nalotami. Nikt wtedy jeszcze nie myślał o tym, że Armia Czerwona może dotrzeć na Dolny Śląsk 

Grundmann dokładnie dokumentował miejsca składowania muzealiów, ich lista została odnaleziona w gruzach wrocławskiego urzędu konserwatorskiego. Była zaszyfrowana, jednak niezbyt skomplikowanym szyfrem. Polski historyk sztuki, Józef Gębczak, który od 18 czerwca 1945 roku był kierownikiem Delegatury Naczelnej Dyrekcji Muzeów i Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Sztuki, odczytał ją bez większych problemów.

Gębczak wraz ze swoim zespołem odwiedził wszystkie miejsca wskazane na spisie, zwanym już od tego czasu „Listą Grundmanna”. Nie we wszystkich jednak coś znalazł, a i sama lista urywała się na pozycji 74 pod datą 21 czerwca 1944 roku.

Lista Grundmanna

Oto pełna lista składnic Grundmanna ułożona w kolejności alfabetycznej. Podajemy dzisiejszą nazwę miejscowości oraz w nawiasie nazwę niemiecką, potem lokalizację skrytki wraz z informacją na temat tego, co wiemy dziś o jej zawartości. Jeśli znacie jakieś dodatkowe informacje, piszcie w komentarzach pod artykułem.

1. Biedrzychowice (Friedersdorf), powiat lubański, gmina Olszyna, w zamku Gräfin v. Pfeil; zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Berlina, archiwum poety Arno Holza, 4500 woluminów pochodzących z Hochschule fur Muzik, część księgozbioru Biblioteki Państwowej z Berlina; odnalezione zbiory przekazano Uniwersytetowi Łódzkiemu.

2. Bobolice (Schräbsdorf), powiat ząbkowicki, gmina Ząbkowice Śląskie, w zamku Gräfin v. Strachwitz; zbiory z berlińskiego Muzeum Etnograficznego; Rosjanie chcieli przewieźć je do Leningradu, jednak nigdy nie dotarły na miejsce.

3. Borowa (Bohrau), powiat wrocławski, gmina Długołęka, w zamku Gräfin v. Schwerin; zbiory Biblioteki Miejskiej we Wrocławiu, Muzeum Miejskiego we Wrocławiu, Archiwum Państwowego we Wrocławiu; losy nieznane.

4. Borowina (Hartau), powiat żagański (województwo lubuskie), gmina Szprotawa, w zamku Gräfin v. Stosch; zbiory Archiwum Miejskiego i Biblioteki Miejskiej z Wrocławia; odnalezione zbiory przekazano Uniwersytetowi Wrocławskiemu.

5. Bożków (Eckersdorf), powiat kłodzki, gmina Nowa Ruda, w pałacu Grafa v. Magnis; zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Berlina; część wywieziona przez Niemców, część zaginiona.

Widok na Bożków (pałac po prawej) / fot. Armina Hartenberg, 2015

6. Brzezica (Klein Bresa), powiat strzeliński, gmina Borów, w pałacu Gräfin v. Moltke; miejskie zbiory z Wrocławia; zbiory przekazano do Wrocławia.

7. Cerekwica (Zirkwitz), powiat trzebnicki, gmina Trzebnica, w zamku Grafa v. Ballestrem; zbiory Biblioteki Katolicko-Teologicznej z Wrocławia; losy nieznane.

8. Chełmiec (Kolbnitz), powiat jaworski, gmina Męcinka, w zamku Frh. v. Czettritz; zbiory biblioteki kościoła św. Piotra i Pawła z Legnicy; losy nieznane.

9. Cieplice Śląskie-Zdrój (Bad Warmbrunn), obecnie część miasta Jelenia Góra, w Katolickim Urzędzie Parafialnym; zbiory Archiwum Państwowego z Wrocławia, eksponaty z katedry na Wawelu, Wilanowa, Łazienek, Muzeum Narodowego w Krakowie i z Muzeum Czartoryskich; część zbiorów wywieźli Niemcy, część zarekwirowali Rosjanie, część została rozszabrowana, „resztki” trafiły do Warszawy i Wrocławia.

10. Dębowy Gaj (Siebeneichen), powiat lwówecki, gmina Lwówek Śląski, w zamku Theodora Watjen; instrumenty i nuty z Państwowej Szkoły Muzycznej we Wrocławiu; losy nieznane.

11. Gaworzyce (Oberquell), powiat polkowicki, w zamku Frh. v. Tschammer; zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Berlina i Biblioteki Miejskiej z Wrocławia; zbiory przekazano do Warszawy. 

12. Głębowice (Alteichenau), powiat wołowski, gmina Wiński, w zamku Gräfin v. Pourtales; grafiki z Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu; losy nieznane.

13. Gościszów (Giessmannsdorf), powiat bolesławiecki, gmina Nowogrodziec, w Ewangelickim Domie Modlitewnym; zbiory Biblioteki Państwowej z Berlina; zbiory spłonęły.

14. Grodziec (Gröditzburg), powiat złotoryjski, gmina Zagrodno, w zamku i placu ambasadora v. Dirksena; zbiory Biblioteki Państwowej w Berlinie; zbiory przekazano do Krakowa i Warszawy.

Zamek Grodziec / fot. Marek Hohensee, 2013

15. Gruszów (Birkholz), powiat świdnicki, gmina Marcinowice, w pałacu rodziny v. Dresky; zbiory Biblioteki Miejskiej z Wrocławia; książki przekazano Uniwersytetowi Wrocławskiemu.

16. Henryków (Heinrichau), powiat ząbkowicki, gmina Ziębice, w Katolickim Urzędzie Parafialnym; zbiory Uniwersytetu Wrocławskiego i Katedry Wrocławskiej; przekazano Uniwersytetowi Wrocławskiemu i archidiecezji wrocławskiej.

17. Kamieniec Ząbkowicki (Kamenz), powiat ząbkowicki, w katolickim kościele parafialnym; zbiory Muzeum Sztuk Pięknych z Wrocławia; losy nieznane.

18. Kamienna Góra (Landeshut), w budynku starostwa powiatowego; zbiory Państwowego Muzeum w Dessau; zbiory przekazano do Dessau.

19. Karpniki (Fischbach), powiat jeleniogórski, gmina Mysłakowice, w zamku Grossherzoga v. Hessen; zbiory Muzeum Zamkowego z Darmstadt; większość wywieziona jeszcze przez Niemców, „resztki” przekazano Uniwersytetowi Wrocławskiemu.

20. Kiełczyn (Költschen), powiat dzierżoniowski, gmina Dzierżoniów, w plebani katolickiej; zbiory Archiwum Diecezji Wrocławskiej; składnica opróżniona jeszcze przez Niemców.

21. Kłodzko (Glatz), w gimnazjum w dawnej kaplicy; zbiory książek wydawcy HIRT z Wrocławia; losy nieznane.

Panorama Kłodzka z dachu kamienicy przy ulicy Korfantego / fot. Magda Matusiak, 2016

22. Kościelniki Dolne (Nieder Steinkirch), powiat lubański, gmina Lubań, w kościele ewangelickim; gotycki ołtarz szafkowy z kościoła w Lubaniu; losy nieznane.

23. Krasków (Kratzkau), powiat świdnicki, gmina Marcinowice, w zamku Grafa v. Salisch; prywatne zbiory sztuki z Wrocławia; losy nieznane.

24. Kryniczno (Krintsch), powiat średzki, gmina Środa Śląska, na plebanii i w Katolickim Urzędzie Parafialnym; wyposażenie z Katedry Wrocławskiej; losy nieznane.

25. Krzeszów (Grüssau), powiat kamiennogórski, gmina Kamienna Góra, w kościele św. Józefa; zbiory z Biblioteki Państwowej z Berlina i Archiwum Państwowego we Wrocławiu (m.in. rękopisy dzieł Mozarta, Beethovena i Bacha); losy nieznane.


26. Kuchary (Kuchendorf), powiat dzierżoniowski, gmina Łagiewniki, w zamku Frf. v. Zeidlitz u. Leipe; zbiory Kuratora Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu; losy nieznane.

27. Kunów (Kuchna), powiat zgorzelecki, gmina Zgorzelec, w zamku major v. Hartwiga; zbiory Muzeum Miejskiego ze Zgorzelca i Archiwum Miejskiego ze Zgorzelca; losy nieznane.

28. Lasów (Lissa), powiat zgorzelecki, gmina Pieńsk, w zamku Johanna Droeschera; archiwum Ministerstwa Kultury z Berlina; losy nieznane.

29. Lubomierz (Liebenthal), powiat lwówecki, w kościele benedyktynek; wyposażenie z klasztoru cystersów w Lubiążu (stalle, rzeźby, obrazy, konfesjonały składnica opróżniona jeszcze przez Niemców.

30. Luboradz (Lobris), powiat jaworski, gmina Mściwojów, w zamku Grafa v. Wolkenstein-Trostburg; prywatne zbiory sztuki z Wrocławia; przekazano do Warszawy.

31. Lwówek Śląski (Löwenberg), w kościele katolickim; rzeźby i ołtarze z kościołów wrocławskich; losy nieznane.

32. Łojowice (Louisdorf), powiat strzeliński, gmina Wiązów, w zamku barona v. Karnapp; instrumenty Państwowej Szkoły Muzycznej z Wrocławia, zabytkowe meble z Wrocławia; większość została rozszabrowana, „resztki” przekazano do Wrocławia.

33. Mańczyce (Manze), powiat strzeliński, gmina Borów, w zamku Kurta v. Rohr; zbiory Biblioteki Uniwersyteckiej z Wrocławia; losy nieznane.

34. Michałkowa (Michelsdorf), powiat wałbrzyski, gmina Walim, w zamku barona v. Zedlitz u. Kynau; archiwa Urzędu Konserwatorskiego z Berlina; zbiory wywiezione jeszcze przez Niemców.

35. Mietków (Mettkau), powiat wrocławski, w zamku Frau v. Schenk; zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Wrocławia; część zbiorów została wywieziona jeszcze przez Niemców, większość rozszabrowana, „resztki” przekazano do Krakowa.

Zalew Mietków i góra Ślęża / fot. Maria Kurowska, 2017

36. Młynica (Mellendorf), powiat dzierżoniowski, gmina Łagiewniki, w zamku Prinza Georga zu Schoenaich-Carolath; archiwa Kuratora Uniwersytetu i Politechniki z Wrocławia; losy nieznane.

37. Mrowiny (Konradswaldau), powiat świdnicki, gmina Żarów, w pałacu K. A. v. Kulmiz; zbiory Archiwum Miejskiego z Wrocławia; losy nieznane.

38. Mysłakowice (Erdmannsdorf), powiat jeleniogórski, w zamku Reichsschule der SA (dawny pałac Hohenzollernów); zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Berlina; losy nieznane.

39. Mysłów (Seitendorf), powiat jaworski, gmina Bolków, w zamku (dawne probostwo) Ewy Hacke; archiwa Urzędu Konserwatorskiego z Berlina i prywatne zbiory; losy nieznane.

40. Namysłów (Namslau), (województwo opolskie), w Browarze Haselbacha; zbiory Muzeum Państwowego z Dessau oraz Instytutu Medycznego Uniwersytetu Wrocławskiego; losy nieznane.

41. Nowa Ruda (Neurode), powiat kłodzki, w gmachu więzienia; archiwa Ministerstwa Sprawiedliwości z Berlina; losy nieznane.

Nowa Ruda / fot. Piotr Weber, 2015

42. Nowy Kościół (Neukirch), powiat złotoryjski, gmina Świerzawa, w zamku Frh. v. Zeidlitz u. Neukirch; prywatne zbiory sztuki z Wrocławia i zbiory z Biblioteki Miejskiej z Wrocławia; zbiory spłonęły.

43. Oleśnica (Oels), w kościele parafialnym św. Jerzego; zbiory Instytutu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, m.in. herbarium Silesianum (Zielarz Śląski); zbiory spłonęły.

44. Ołdrzychowice Kłodzkie (Ullersdorf), powiat kłodzki, gmina Kłodzko, w zamku Grafa v. Magnis; archiwa Urzędu Konserwatorskiego z Berlina; zbiory wywieźli Rosjanie.

45. Paczków (Patschkau), powiat nyski (województwo opolskie); archiwum Urzędu Konserwatorskiego z Opola; przekazano do Warszawy.

46. Pielaszkowice (Pläswitz), powiat średzki, gmina Udanin, w zamku Frh. v. Buddenbrock; zbiory Biblioteki Uniwersyteckiej z Wrocławia; przekazano Uniwersytetowi Wrocławskiemu.

47. Polakowice (Dreiteichen), powiat wrocławski, gmina Żórawina, w zamku B. Pomme; zbiory Biblioteki Uniwersyteckiej z Wrocławia; losy nieznane.

48. Prudnik (Neustadt), (województwo opolskie), w majątku Bruno Fippera; zbiory sztuki z Wrocławski (m.in. kolekcja śląskich średniowiecznych rzeźb); przekazano do Bytomia.

49. Ramułtowice (Ramfeld), powiat średzki, gmina Kostomłoty, w zamku Grafa Henkel v. Donnersmarck; zbiory Archiwum Miejskiego z Wrocławia i Biblioteki Miejskiej z Wrocławia; część rozszabrowana, resztę przekazano do Wrocławia.

50. Rościsławice (Riemberg), powiat trzebnicki, gmina Oborniki Śląskie, w budynku nadleśnictwa; zbiory Archiwum Państwowego z Wrocławia; losy nieznane.

51. Roztocznik (Olbersdorf), powiat dzierżoniowski, gmina Dzierżoniów, w zamku Grafa v. Zeidlitz; zbiory Archiwum Państwowego z Wrocławia; losy nieznane.

52. Roztoka (Rohnstok), powiat świdnicki, gmina Dobromierz, w pałacu Grafa v. Hochberg; wyposażenie zamku Książ; część zbiorów wieźli jeszcze Niemcy, resztę przekazano do Krakowa i Warszawy.

Pałac w Roztoce / fot. Tomasz Budzyń, 2016

53. Siedlęcin (Boberrönrsdorf), powiat jeleniogórski, gmina Jeżów Sudecki, w Wieży Książęcej (wtedy budynek mieszkalny) Grafa v. Schaffgotsch; zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Berlina i Wrocławia i prywatne zbiory Schaffgotschów; przekazano do Wrocławia.

54. Siedlisko (Carolath), powiat nowosolski (województwo lubuskie), w zamku Furstin v. Carolath-Beuthen; zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Berlina; losy nieznane.

55. Sobieszów (Hermsdorf), obecnie część miasta Jelenia Góra, w Zarząd Dóbr Grafa v. Schaffgotsch; zbiory Archiwum Państwowego we Wrocławiu; przekazano do Wrocławia.

56. Sobótka (Zobten), powiat wrocławski, w Katolickim Urzędzie Parafialnym i w kościele św. Anny; zbiory Muzeum Diecezjalnego z Wrocławia, Archiwum Diecezjalne z Wrocławia, zbiory Biblioteki Katedralnej z Wrocławia (w tym zaginione bulle papieskie z 1155 i 1245 roku), Państwowej Szkoły Budowlanej z Wrocławia, Biblioteki Medycznej Żydowskiego Szpitala z Wrocławia; część zbiorów rozszabrowano, resztę przekazano do Krakowa i Wrocławia.

57. Starościn (Sterzendorf), powiat namysłowski (województwo opolskie), gmina Świerczów, w zamku Graf v. Saurma-Jeltsch; zbiory Biblioteki Uniwersyteckiej z Wrocławia; losy nieznane.

58. Stolec (Stolz), powiat ząbkowicki, gmina Ząbkowice Śląskie, w zamku SA Obergruppe „Schlesien” (dawnym pałacu); zabytkowe meble z wrocławskich muzeów; większość zarekwirowana przez Rosjan (losy nieznane), „resztki” przekazane do Wrocławia.

59. Strzelin (Strehlen), na plebani kościoła parafialnego; zbiory Muzeum Diecezjalnego z Wrocławia, w tym 30 rzeźby; rzeźby przekazano do Wrocławia, losy pozostałych zbiorów nieznane.

60. Studniska Dolne (Nieder Schönbrunn), powiat zgorzelecki, gmina Sulików, w zamku Grafa v. Finckenstein; zbiory Muzeum Miejskiego ze Zgorzelca; losy nieznane.

61. Szczytna (Ruckers), powiat kłodzki, w zamku Waldstein (Zamek Leśna); zbiory Muzeum Zamkowego z Wrocławia; losy nieznane.

Stacja kolejowa w Szczytnej / fot. Wojciech Głodek, 2014

62. Szklarska Poręba Średnia (Mittel Schreiberhau), powiat jeleniogórski, obecnie miasto Szklarska Poręba, w willi Zimmermanna; zbiory Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu; przekazano do Warszawy.

63. Szprotawa (Sprottau), powiat żagański (województwo lubuskie), w katolickich kościołach; archiwum Biblioteki Miejskiej z Wrocławia; przekazano do Wrocławia.

64. Świebodzice (Freiburg), powiat świdnicki, w Zakładach Leczniczych Prowincji Śląskiej; zawartość nieznana; losy nieznane.

65. Świerzawa (Schönau an der Katzbach), powiat złotoryjski, w kościele św. Jana; archiwa Instytutu Mineralogiczno-Petrograficznego z Wrocławia, rzeźby profesora von Gosena; losy nieznane.

66. Warmątowice Sienkiewiczowskie (Eichholz), powiat legnicki, gmina Krotoszyce, w zamku Frf. v. Zeidlitz u. Neukirch; zbiory numizmatyczne z Wrocławia; losy nieznane.

67. Wiązów (Wansen), powiat strzeliński, na plebani kościoła parafialnego; archiwum Arcybiskupiego Generalnego Wikariatu z Wrocławia; losy nieznane.

68. Wierzbna (Würben), powiat świdnicki, gmina Żarów, w kościele parafialnym; nagrobki książąt piastowskich z Wrocławia; przekazano do Wrocławia.

69. Wierzchowice (Wirschkowitz), powiat milicki, gmina Krośnice, w zamku Grafa v. Hochberg; zawartość nieznana; losy nieznane.

70. Woskowice Małe (Lorzendorf), powiat namysłowski (województwo opolskie), gmina Namysłów, w zamku K. v. Loesch; archiwum Urzędu Konserwatorskiego z Berlina; losy nieznane.

71. Zagrodno (Adelsdorf), powiat złotoryjski, w zamku Gräfin Pfeil; prywatne zbiory sztuki z Wrocławia i zbiory Urzędu Konserwatorskiego z Wrocławia; losy nieznane.

72. Zagórze Śląskie (Kynau), powiat wałbrzyski, gmina Walim, w zamku Frh. v. Zeidlitz u. Neukirch (Zamek Grodno); archiwa Urzędu Konserwatorskiego z Berlina; losy nieznane.

Zamek Grodno w Zagórzu Śląskim / fot. CKiT w Walimiu, 2016

73. Żarska Wieś (Florsdorf), powiat zgorzelecki, gmina Zgorzelec, w zamku H. H. Schaeffera; zbiory sztuki średniowiecznej z Muzeum Miejskiego ze Zgorzelcu; losy nieznane.

74. Żelowice (Silbitz), powiat strzeliński, gmina Kondratowice, w zamku Grafa v. Stillfried; zbiory Archiwum Miejskiego z Wrocławia; przekazano Uniwersytetowi Wrocławskiemu.

Ostatni wpis na tej liście pochodzi dokładnie z 21 czerwca 1944 roku, co nie oznacza przecież, że jest to ostatnia skrytka przygotowana przez Grundmanna. Może więc warto odwiedzić inne miejsca na Dolnym Śląsku niż te wymienione, albo zajrzeć do tych, w których nic odnaleziono? Na pewno warto przyjechać na tajemniczy Dolny Śląsk w wakacje, a w połowie sierpnia odwiedzić jedyny w swoim rodzaju Dolnośląski Festiwal Tajemnic na zamku Książ w Wałbrzychu położony nieopodal miejsca rzekomego ukrycia legendarnego już dzisiaj złotego pociągu.

4 komentarze:

  1. Czy ktokolwiek z opisujących tzw. Listę Grundmanna, twierdzących o jej rzekomym zaszyfrowaniu, publikujących kolejne brednie i mity o tej sprawie widział ten "dokument" w rzeczywistości? Czy gdziekolwiek pojawiła się choćby fotokopia czy jej skan? Nigdzie. A dlaczego? Bo czegoś takiego po prostu nie ma i nigdy nie było. Zostało to bardzo dokładnie opisane w książce pod takim właśnie tytułem. Tych składnic depozytowych było znacznie więcej niż podaje mitologia. I co z tego? Ano nic. Grundmann był po prostu muzealnikiem i konserwatorem. Robił dokładnie to czego od takiego urzędnika należny oczekiwać w takich okolicznościach. Nie ma w tej historii niczego tajemniczego i niezwykłego. Raczej szacunek dla pracy. Zanim się coś przepisze i opublikuje warto to rzetelnie sprawdzić.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wszystkie historie związane z końcem II wojny światowej na Dolnym Śląsku mają wiele wersji, dlatego zachęcamy naszych Czytelników do dyskusji.

      Usuń
  2. Szanowni Państwo. Wiele wersji może mieć interpretacja jakiegoś utworu. Muzycznego, literackiego itp. W przypadku kolportowania mitów i niesprawdzonych informacji jest to albo świadoma manipulacja albo niekompetencja. To co przez wiele lat było przedstawiane jako prawda, bez jakiegokolwiek zbadania czy weryfikacji okazuje się być czymś zupełnie odmiennym. w przypadku tego co robił G. Grundmann w czasie wojny istnieje dokumentacja. Fakt, głównie w archiwach niemieckich co stwarza przecież problem. Trzeba zamówić kwerendę, trzeba za to zapłacić, przetłumaczyć, zweryfikować. Czyli po prostu coś zrobić. A przecież najłatwiej jest przepisać coś co od inni kolportują. Nikt tego nie zweryfikuje bo i po co? Ja twierdzę, że dzisiaj już można napisać prawdę. Jaka by ona nie była. Bo nikt nie zasługuje na to żeby być tak opluwanym jak to jest w przypadku pana G. Prawda w żadnym wypadku nie zaszkodzi wizerunkowi Dolnego Śląska. Jeśli ktoś pokusi się do jej poznania to odkryje nie tylko niesamowite miejsca w tej krainie. Ktoś taki dowie się jak bogata była ona w dobra kultury materialnej. Bo to umyka każdemu kto pisze/czyta o tym co robił Grundmann. Kto zagłębia się w to co ratował profesor przed zagrożeniem jakie stwarza wojna? Kto wie jak bogate i wartościowe zbiory miały tutejsze kolekcje? Ale przecież najprościej jest użyć słów : skrytki, tajemnica, szyfry, niedostępne miejsca, tajemnicze transporty, nieznane lochy. Tylko po co? Czyżby to były jedyne magnesy mające przyciągnąć ludzi?

    OdpowiedzUsuń
  3. Być może będę natarczywy ale co tam. O tym jak nieprawdziwy jest tekst powyżej (mam świadomość, że jest on odtwórczy z mitologii) świadczy choćby udokumentowany los depozytów z Borowej (nr 2 na tzw. liście). Otóż dokładnie wiadomo co według dokumentów z archiwum Grundamanna stało się z nimi. W grudniu '44 miały zostać wywiezione jako zagrożone bezpośrednio na drugi brzeg Odry. M.in. do pałacu w Mietkowie. Zachowały się faktury za transport, korespondencja i notatki tych, którzy byli za to odpowiedzialni. Działo się to w czasie gdy Grundmann został przymusowo skierowany do kopania umocnień na przedpolu Wrocławia. Nie mógł osobiście nadzorować tych prac. Po wojnie w pałacu w Borowej, a właściwie w jego parku miejscowa nowa ludność urządziła ognisko i przez prawie dwa lata paliła zawartość biblioteki pałacowej. Sądząc po artefaktach znalezionych w miejscu tego ogniska były to również depozyty "Grundmannowskie". W samym pałacu podczas remontu sprzed 10 lat również odnaleziono dokumenty, które według sprawozdań i rachunków powinny być ewakuowane. A w kolportowanym tekście istnieje informacja : "Borowa (Bohrau), powiat wrocławski, gmina Długołęka, w zamku Gräfin v. Schwerin; zbiory Biblioteki Miejskiej we Wrocławiu, Muzeum Miejskiego we Wrocławiu, Archiwum Państwowego we Wrocławiu; losy nieznane". Niestety... znane.....

    OdpowiedzUsuń

Obsługiwane przez usługę Blogger.